Tarih Bilimi Nedir 2

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin yönı rabıta, bu olaylarla ait bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut beşer-dışı başkalıkı gözetmeksizin, durum ve dakika aralığının kestirildiği bir geçmiş dakika dilimde, sebep-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan gün, herhangi bir bilgi kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her alanın maziini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık mazii kelam konusu olduğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki olaylara üstüne bütün bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları oda önüne aldatmaınarak, olanaklı olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan vakaların bir daha yaşanabilmesi kabil bir mümkünlık olmadığından natür bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki hissedar muhaliflığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (demeı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, bilgi ittihaz vasıtasıyla veri edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının yönı rabıta çok daha geniş bir deme içeriğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve ayrıca anbean natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden sair bir şey değildir.[5]