Tarih Bilimi Nedir 4

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin yönı düzen, bu olaylarla alakadar bilgilerin esrarkeşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut kişioğlu-dışı başkalıkı gözetmeksizin, dünya ve bugün aralığının kestirildiği bir geçmiş bugün dilimde, amil-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan gün, herhangi bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her alanın geçmişini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık geçmişi laf konusu olduğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara merbut bütün bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu devrin şartları kaynak önüne allıkınarak, mümkün olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan vakaların bir elan yaşanabilmesi gibi bir muhtemellık olmadığından tabiat bilimlerindeki gibi deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki ortak önlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (valörı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, salık ittihaz suretiyle bili edinme anlamlarında kullanılan kelime, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının yönı düzen çok elan geniş bir valör hapishaneğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve ayrıca derece derece tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden diğer bir şey bileğildir.[5]