Tarih Bilimi Nedir 9

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin cenahı dizi, bu olaylarla alakalı bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya beşer-dışı ayrımı gözetmeksizin, durum ve dönem aralığının kestirildiği bir geçmiş dönem dilimde, illet-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan gün, herhangi bir fen kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her alanın geriini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık gerii hanek konusu evetğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki olaylara ilişikli tüm bilgilerin, olayların vuku bulduğu devrin şartları bakış önüne kırmızıınarak, muhtemel evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan olayların bir daha evetşanabilmesi gibi bir olasılık olmadığından huy bilimlerindeki gibi deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki ortak zıtlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (valörı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, sava ittihaz yoluyla fen edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının cenahı dizi çok daha geniş bir valör yürekğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta zamanla huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden ayrıksı bir şey değildir.[5]